KSIĘGI STADNE

Nieliczny materiał hodowlany, jaki ocalał po II wojnie  światowej i posłużył do odbudowy populacji koników polskich, nie posiadał w większości udokumentowanego pochodzenia lub miał bardzo płytkie rodowody. Dopiero nadzór hodowlany ówczesnego Centralnego Zarządu Hodowli Koni, a póżniej Polskiej Akademii Nauk i Polskiego Związku Hodowców Koni, umożliwił wprowadzenie rodowodów i ewidencjonowanie wartości hodowlanej koników polskich. W 1955 r. Instytut Zootechniki w Krakowie wydał Rejestr koników polskich, opracowany przez prof. Erazma Brzeskiego. W rejestrze tym podano podstawowe dane o pochodzeniu, pokroju i użytkowości 54 klaczy i 11 ogierów. Był on wstępem do wydanej 7 lat później (w 1962 r.) Księgi stadnej koników polskich, która w odstępach 4-, 5-letnich ukazuje się w formie drukowanej do chwili obecnej. Konsekwentne przestrzeganie zasad wpisu koni do ksiąg sprawiło, że istniejące luki rodowodowe schodzą do coraz niższych kratek rodowodowych i obecnie niektóre koniki są 10-12 generacją tych, które przed wojną zapoczątkowały hodowlę. Prowadzenie ksiąg hodowlanych umożliwiło dokonanie genealogicznego opracowania tej rasy i wydanie pierwszej edycji Tablic genealogicznych koników polskich, które ukazały się w 1975 roku. Zgodnie z obecnie obowiązującymi zasadami wpisu koni do ksiąg, księgi stadne koników polskich od 1984 r. są księgami zamkniętymi, co oznacza, że ich hodowla prowadzona jest w czystości rasy i jakikolwiek dolew obcej krwi (obcej rasy) jest niemożliwy.

Wzorzec rasy

Do ksiąg stadnych wpisywane są wyłącznie osobniki maści myszatej z pręgą, bez odmian, czyli białych plam na głowie lub kończynach. W przypadkach wyjątkowych dopuszcza się niewielkie odmiany na głowie u klaczy, tj. siwizna, kwiatek, mała gwiazdka. Maść myszata może być o odcieniu od jasno do ciemnomyszatego lub o odcieniu bułanomyszatym. W grzywie i ogonie dopuszczalne są jasne włosy. Pożądany jest typ pokrojowy konia prymitywnego, z obfitym uwłosieniem grzywy i ogona. Dopuszczalne są nieco szlachetniejsze głowy, niewielka rozbieżność przednich kończyn i szablastość tylnych kończyn. Warunkiem wpisu do księgi jest również pozytywna ocena wartości użytkowej.

Wymagane standardy biometryczne koni dorosłych:

klacze:
wysokość w kłębie – od 130 cm do140 cm,
obwód klatki piersiowej – wartości minimalne 165 cm,
obwód nadpęcia, wartości minimalne  – 16,50 cm;

ogiery:
wysokość w kłębie – od 130 cm do140 cm,
obwód klatki piersiowej – wartości minimalne 165 cm,
obwód nadpęcia, wartości minimalne  – 17,50 cm.